Zorginstelling

Organisaties die zorg willen verlenen onder de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg (‘WLZ’) hebben een WTZi-toelating nodig. Het gaat dan om bijvoorbeeld ziekenhuizen en andere instellingen voor medisch-specialistische zorg. Dit volgt uit de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) en het daarbij behorende Uitvoeringsbesluit.

Ook de volgende (al dan niet sectorale) wetten spelen daarbij een rol: het Burgerlijk Wetboek (‘BW’), de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen, de Wet op de ondernemingsraden, de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, de Wet normering topinkomens (‘WNT’) en de Wet Werk en Zekerheid. Daarnaast is onder meer van belang: de Governancecode Zorg, het toezichtkader IGZ-NZa, de inkoopvoorwaarden van zorgverzekeraars en de transparantievereisten van het CIBG. Het CIBG is de uitvoeringsorganisatie die WTZi-toelatingen verleent. Zij valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ten slotte mag ook de relevante fiscale wet- en regelgeving niet uit het oog worden verloren: indien sprake is van een algemeen nut beogende instelling (‘ANBI’) en/of gebruik wordt gemaakt van de zorgvrijstelling als bedoeld in artikel 5 lid 1 letter c van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 gelden aanvullende voorwaarden.

Lees meer

Een zorginstelling kan in de vorm van een stichting, NV, BV, vereniging, coöperatie, eenmanszaak, vof, cv of maatschap worden gedreven. Om voor een WTZi-toelichting in aanmerking te komen moet aan verschillende eisen worden voldaan. Er worden met name eisen gesteld aan de transparantie van de bestuursstructuur, de bedrijfsvoering en de bereikbaarheid van acute zorg. Dat betekent concreet dat er een onafhankelijk toezichthoudend orgaan moet zijn. Op de samenstelling daarvan heeft de cliëntenraad invloed: één lid van de raad van toezicht wordt namelijk benoemd op basis van een bindende voordracht van de cliëntenraad. Daarnaast geldt dat het slechts voor bepaalde categorieën van instellingen is toegestaan een winstoogmerk te hebben.
VPVA heeft veel ervaring op het gebied van zorginstellingen, denk aan:

  • opstellen en wijzigen van statuten (al dan niet gebaseerd op de modelstatuten NVTZ/NVZD);
  • opstellen en wijzigen reglementen (al dan niet gebaseerd op de modelstatuten NVTZ/NVZD);
  • (interne) besluitvorming, zoals het opstellen van notulen;
  • juridische fusies en (af)splitsingen;
  • huisvesting, zoals aan- en verkoop van zorgcentra, nieuwbouw en transformaties.

Ontwikkelingen in de Branche:
Van een toelating (WTZi) naar een meld- en vergunningplicht (Wtza)

Vanaf 1 januari 2022 treedt de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) in werking. Deze wet verandert het nodige aan het toelatingssysteem voor zorginstellingen in Nederland. Wat gaat er veranderen en wat betekent dit voor uw organisatie?

Lees meer

Wet toelating zorginstellingen 
Organisaties die zorg verlenen onder de Zorgverzekeringswet ('Zvw) of de Wet langdurige zorg (‘Wlz’) hebben op grond van de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) tot 1 januari 2022 een toelating nodig. Het gaat dan om bijvoorbeeld ziekenhuizen, (andere) instellingen voor medisch-specialistische zorg en een aantal extramurale zorginstellingen. Sommige instellingen zijn van rechtswege toegelaten, andere instellingen moeten de toelating actief aanvragen bij het CIBG, de uitvoeringsorganisatie van het ministerie van VWS. Voor een aantal categorieën van zorginstellingen geldt op grond van de WTZi en het bijbehorende Uitvoeringsbesluit WTZi een verbod om winst uit te keren. Ook stelt de wet bij een aantal zorginstellingen eisen aan de bestuursstructuur, in het bijzonder op het gebied van intern toezicht, aan de bedrijfsvoering en aan de (financiële) verslaggeving. 

Wet toetreding zorgaanbieders
Het WTZi-toelatingssysteem verdwijnt echter. Per 1 januari 2022 geldt in plaats daarvan de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza). Op grond van deze wet moeten alle zorgaanbieders gaan voldoen aan een meldplicht. Zij moeten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), een van de externe toezichthouders in de zorg, op de hoogte brengen van de zorgverlening. Daarnaast komt voor een aantal zorgaanbieders een vergunningplicht te gelden. Voor deze zorgaanbieders gelden over het algemeen dan ook een aantal eisen aan de bestuursstructuur. Deze eisen komen grotendeels overeen met de reeds bestaande eisen aan onder andere het (onafhankelijke) interne toezicht, maar zijn op een aantal onderdelen zwaarder. Overigens blijft het verbod om winst uit te keren voorlopig ongewijzigd in stand.

Wat betekent dit voor uw zorgorganisatie? 

Meldplicht
Zorgaanbieders die vanaf 1 januari 2022 zorg gaan verlenen, moeten zich melden bij de IGJ voordat zij beginnen met de zorgverlening. Bestaande zorgaanbieders die nog niet bekend zijn bij de IGJ, moeten zich melden vóór 1 juli 2022. Bestaande zorgaanbieders die al wel bekend zijn bij de IGJ, zoals instellingen die al (niet van rechtswege) zijn toegelaten, hoeven zich niet te melden. Onder de nieuwe meldplicht vallen ook onderaannemers. 

Vergunningplicht

Al in bezit van WTZi-toelating (niet van rechtswege) en vergunningplichtig onder de Wtza
Als uw organisatie al een WTZi-toelating heeft en ook vergunningplichtig is onder de Wtza, wordt de toelating automatisch omgezet in een vergunning. Het CIBG toetst uw statuten in dat geval niet opnieuw. Toch kan het dan verstandig zijn om te onderzoeken in hoeverre uw statuten en bestuursstructuur voldoen aan de voorwaarden uit de Wtza en het bijbehorende Uitvoeringsbesluit Wtza. Het niet voldoen aan deze eisen zou namelijk op termijn kunnen leiden tot het intrekken van de vergunning. 

Al in bezit van WTZi-toelating (van rechtswege) en vergunningplichtig onder de Wtza
Als uw organisatie van rechtswege beschikt over een WTZi-toelating, vervalt deze toelating in eerste instantie met de inwerkingtreding van de Wtza. Als uw organisatie ook vergunningplichtig is onder de Wtza, moet u binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wtza (dus in elk geval vóór 1 januari 2024) een vergunning aanvragen. Ook in dat geval moeten uw statuten vanzelfsprekend voldoen aan de Wtza en het Uitvoeringsbesluit Wtza. 

Nog niet in het bezit van een WTZi-toelating, wél vergunningplichtig onder de Wtza
Hoeft uw organisatie niet in het bezit te zijn van een WTZi-toelating, maar wel van een Wtza-vergunning, dan moet u deze binnen twee jaar na inwerkingtreding van de Wtza (dus in elk geval vóór 1 januari 2024) aanvragen. 

Slot
Het moge duidelijk zijn dat er voor zorgaanbieders het nodige gaat veranderen onder de Wtza. De komende tijd zullen wij op onze website nog nader ingaan op de nieuwe regelgeving. Heeft u voor die tijd al vragen, dan kunt u contact opnemen met één van onze specialisten.

November 2021